Η ανθρωπιά και η κακία

    Μόνο όταν έβλεπε απανθρωπιά ο πάπα έχανε την παιχνιδιάρικη ικανότητά του να συγχωρεί. Την κακία την αντιμετώπιζε με αποστροφή. Τα χαρούμενα γαλανά μάτια του κατσούφιαζαν στο άκουσμα μοχθηρών πράξεων: "Κακό ζώο; Τι πάει να πει κακό ζώο;" Έτσι έλεγε στα γίντις: "Μα κανένα ζώο δεν είναι κακό. Τα ζώα δεν ανακάλυψαν ακόμα την κακία. Η κακία είναι δικό μας μονοπώλιο, η υπεροψία του δημιουργήματος. Μήπως παρ' όλα αυτά εκεί στον παράδεισο φάγαμε το λάθος μήλο; Μήπως ανάμεσα στο δένδρο της ζωής και της γνώσης φύτρωσε εκεί ακόμα ένα δέντρο, δηλητηριώδες, που δεν αναφέρεται στη Βίβλο, το δένδρο του κακού"[....],"κι εμείς κατά λάθος φάγαμε απ'αυτό; Εκείνος ο πονηρός όφις εξαπάτησε την Εύα, της υποσχέθηκε πως ήταν το δέντρο της γνώσης, αλλά την οδήγησε κατευθείαν στο δέντρο του κακού. Άν είχαμε στ' αλήθεια φάει μόνο από τα δένδρα της ζωής και της γνώσης, ίσως να μην μας έδιωχναν καν απ' τον παράδεισο;"

    Και μετά, πάλι με τα γαλανά του μάτια να πετάν αιχμηρές σπίθες ευχαρίστησης, συνέχιζε με την αργή, ζεστή φωνή του και διατύπωνε με λέξεις καθαρές, σε γραφικά και πλούσια γίντις, αυτά που ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ επρόκειτο να ανακαλύψει μερικά χρόνια κατόπιν: "Τι κόλαση; Τι παράδεισος; Όλα είναι μόνο εδώ μέσα. Μέσα στο σπίτι. Και την κόλαση και τον παράδεισο μπορούμε να τα βρούμε σε κάθε δωμάτιο. Πίσω από κάθε πόρτα. Κάτω από κάθε διπλή κουβέρτα." Έτσι είναι: λίγη κακία-και ο άνθρωπος γίνεται κόλαση για τον άνθρωπο. Λίγη συμπόνια, λίγη ανθρωπιά- και ο άνθρωπος γίνεται παράδεισος για τον άνθρωπο.

     "Λίγη συμπόνια και ανθρωπιά είπα, δεν είπα αγάπη: δεν πιστεύω και τόσο στην παγκόσμια αγάπη, αγάπη όλων προς όλους, αυτό ας το αφήσουμε στον Ιησού: η αγάπη είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Δεν μοιάζει με την ανθρωπιά ούτε με την συμπόνια. Αντιθέτως. Η αγάπη είναι ένα περίεργο μείγμα αντιφάσεων, ένα μείγμα του πιο εγωιστικού εγωισμού με την πιο τέλεια αφοσίωση. Παράδοξο! Εκτός από αυτό, αγάπη, όλος ο κόσμος μιλάει από το πρωί ως το βράδυ για αγάπη, όμως την αγάπη δεν την επιλέγουμε, κολλάμε πάνω της, αιχμαλωτιζόμαστε, όπως μια αρρώστια, όπως μια καταστροφή. Τότε τί επιλέγουμε; Ανάμεσα σε τι είναι αναγκασμένος να επιλέγει ανά πάσα στιγμή ο άνθρωπος; Ή την ανθρωπιά ή την κακία. Αυτό ήδη το ξέρει κάθε μικρό παιδί, και παρ' όλα αυτά η κακία δεν σταματάει. Πως εξηγείται αυτό; Φαίνεται πως όλ' αυτά προέρχονται από το μήλο που φάγαμε εκεί: φάγαμε ένα δηλητηριασμένο μήλο".

Άμμος Οζ, <Ιστορία αγάπης και σκότους>, Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ